De warmtepomp wordt onderdeel van een slim energiesysteem

Fotocredits: Ompuur marketing & communicatie

Warmtepompen worden steeds veelzijdiger. Ze leveren hogere temperaturen, zijn geschikt voor meer woningtypen en kunnen steeds slimmer worden aangestuurd. Tegelijkertijd verschuift de aandacht van het apparaat zelf naar de totale energievoorziening van een woning. Volgens Jorn van Strien van Inventum Technologies ligt daar de volgende stap.  

Inventum Technologies behoort tot de gevestigde orde van Nederlandse fabrikanten van warmtepompen. Het bedrijf ontwikkelt en produceert de systemen in eigen land en bracht in 2025 de achtste generatie van zijn ventilatiewarmtepomp op de markt. Die doorontwikkeling is ook een belangrijke reden om aanwezig te zijn op Vakbeurs Energie. ‘De aandacht voor deze techniek is de laatste jaren enorm gegroeid, maar voor ons is het een product dat we al decennialang ontwikkelen. Op de beurs laten we zien welke stappen we hebben gezet, maar minstens zo belangrijk is dat we met klanten in gesprek blijven. De energiemarkt verandert razendsnel. Dan wil je weten waar installateurs, adviseurs, woningcorporaties en bouwers in de praktijk tegenaan lopen.'

Ventilatie als energiebron
Waar warmtepompen traditioneel warmte uit de buitenlucht of bodem halen, gebruikt een ventilatiewarmtepomp de afgevoerde ventilatielucht als primaire bron. Volgens Van Strien biedt dat niet alleen energetische voordelen, maar draagt het ook bij aan een gezonder binnenklimaat. 'We zien dat woningen steeds beter worden geïsoleerd. Daardoor wordt goede ventilatie alleen maar belangrijker. Tegelijkertijd merken woningcorporaties dat bewoners soms hun ventilatiesysteem uitschakelen omdat ze bang zijn voor een hogere energierekening. Dat kan leiden tot vochtproblemen, schimmelvorming en een ongezond binnenklimaat. Wij proberen ventilatie juist onderdeel van de oplossing te maken. Je kunt dan eigenlijk spreken van ventilatiewinst in plaats van ventilatieverlies.'

De nieuwste generatie ventilatiewarmtepomp, de BEN Dual-AIR, combineert ventilatielucht met buitenlucht als warmtebron. Zonder buitenunit! Daardoor neemt het beschikbare vermogen toe en wordt de techniek breder toepasbaar. 'Onze eerste generatie ventilatiewarmtepompen waren vooral geschikt voor goed geïsoleerde nieuwbouwwoningen met een beperkte warmtevraag. Door ventilatielucht en buitenlucht te combineren kunnen we meer vermogen leveren. Daarmee wordt de techniek ook interessant voor renovatieprojecten en voor woningen met een grotere warmtevraag.'

Eén systeem, meerdere functies
De ontwikkeling laat zien dat warmtepompen steeds vaker meerdere functies combineren. Verwarmen, koelen, ventileren en warm tapwater produceren komen samen in één installatie. Volgens Van Strien sluit dat aan bij de behoefte aan eenvoud en efficiënte installaties 'Hoe minder losse installaties je nodig hebt, hoe overzichtelijker het systeem wordt. We proberen functies zoveel mogelijk te integreren. Dat helpt niet alleen bij de installatie, maar ook bij het beheer van de woning.' Daarbij blijft maatwerk noodzakelijk. Niet iedere woning gebruikt hetzelfde afgiftesysteem en ook de wijze waarop ventilatielucht wordt toegevoerd verschilt. 'De ene woning heeft vloerverwarming, de andere radiatoren of verwarming via de lucht. Ook de ventilatieoplossing verschilt per project. Er is geen bouwer die precies hetzelfde vraagt. Daarom kijken we steeds hoe alle onderdelen van het systeem goed op elkaar aansluiten.'

Slimmere energiesturing
Naast de hardware krijgt ook de software een steeds grotere rol. Warmtepompen worden onderdeel van een bredere energiehuishouding, waarin verschillende installaties samenwerken. 'De volgende stap is dat de warmtepomp slim wordt aangestuurd. We kunnen installaties op afstand monitoren en instellingen aanpassen, maar uiteindelijk gaat het erom dat de warmtepomp samenwerkt met een energiemanagementsysteem. Dan wordt gekeken wanneer elektriciteit beschikbaar is, hoe andere apparaten in de woning functioneren en hoe je het totale energieverbruik kunt optimaliseren.' Die ontwikkeling sluit aan bij actuele vraagstukken zoals netcongestie, stijgende energiekosten en het beperkte aantal beschikbare installateurs.

Renovatie biedt nieuwe kansen
Volgens Van Strien worden de oplossingen van Inventum in de nieuwbouwmarkt en in toenemende mate ook in de renovatiemarkt ingezet. Recente onderzoeken laten zien dat woningcorporaties vaker kiezen voor een stapsgewijze verduurzaming, waarbij eerst een hybride warmtepomp wordt geplaatst en later verdere isolatie en volledige elektrificatie volgen. 'Die ontwikkeling past goed bij de markt. Je hoeft niet alles in één keer te doen. Een hybride systeem kan direct een groot deel van de warmtevraag overnemen, terwijl de cv-ketel als back-up beschikbaar blijft. Naarmate een woning beter wordt geïsoleerd, kan dezelfde warmtepomp uiteindelijk volledig all-electric worden ingezet. Daarmee verlaag je de investeringsdrempel en houd je tegelijkertijd een duidelijk verduurzamingspad.'

Meer halen uit eigen zonnestroom
Ook buiten de warmtepomp zelf ziet Inventum mogelijkheden om energie slimmer te benutten. Met het afbouwen van de salderingsregeling wordt het aantrekkelijker om opgewekte zonnestroom direct in de woning te gebruiken. 'We ontwikkelen al bijna een eeuw boilers. Nu zien we dat slimme elektrische boilers ook een rol kunnen spelen bij het vergroten van het eigen verbruik van zonnestroom. Op het moment dat zonnepanelen meer elektriciteit produceren dan wordt gebruikt, kan die energie worden opgeslagen als warm tapwater. Dat is een behapbare investering waarmee huishoudens meer uit hun eigen opgewekte energie halen.'

Voor Van Strien onderstreept het dezelfde ontwikkeling die de warmtepomp doormaakt. Niet één apparaat bepaalt de prestaties van een woning, maar de manier waarop alle onderdelen samen functioneren. 'De warmtepomp kan zeker het verschil maken, maar alleen als hij onderdeel is van een goed afgestemd totaalconcept. Daar ligt volgens ons de grootste stap die de energietransitie nu maakt.'